Gezondheid in Maleisië

Wanneer je naar Maleisië op reis gaat met je gezin is het belangrijk je goed te informeren over gezondheidsaspecten. MaleisiëFamily heeft zich zoveel mogelijk ingespannen om de accuraatheid van onderstaande gegevens over gezondheid te waarborgen. De tekst is ondermeer nagelezen en gecorrigeerd door het LUMC in Leiden. Wij raden aan altijd zelf contact op te nemen met een medische instantie met verstand van tropenzaken om de laatste stand van zaken te vernemen.

Alle RiksjaFamily bestemmingen zijn in principe “schone” landen; vooral in vergelijking met andere (verre-) bestemmingen loop je minder kans om ziek te worden dan elders. Toch loop je, ook in Maleisië, meer risico dan thuis. Er zijn meer bacteriën en ziekteverwekkers aanwezig en zeker wanneer je met (kleine) kinderen reist is de juiste voorbereiding erg belangrijk.

Voor je vertrekt raden we je sterk aan contact op te nemen met een medische instantie die verstand van zaken heeft, zoals een ziekenhuis of in grote steden de GGD. Zelf hebben we goede ervaringen met Thuisvaccinatie.nl. Deskundige artsen komen thuis of op kantoor langs wanneer het jou uitkomt, dus ook ’s avonds en in het weekend, om advies te geven en direct in te enten. De rekening wordt rechtstreeks naar je zorgverzekering gestuurd, wel zo handig.

Een last minute reis naar verre bestemming hoeft voor een gezond persoon geen probleem te zijn; je zou desnoods op Schiphol nog naar de Travel Clinic van KLM Health Services of de Airport Medical Services kunnen gaan. Neem sowieso altijd je vaccinatieboekje mee als je dat hebt en de route die je gaat afleggen. De specialisten kunnen je dan op maat advies geven.

Natuurlijk heeft het de voorkeur je vaccinaties ruim van te voren te regelen. Wat daarbij van belang is, is dat de instelling waartoe je je wendt (bijvoorbeeld GGD, huisarts of ziekenhuis), aangesloten is bij het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR). Deze organisatie zorgt dat de aangesloten instellingen up-to-date zijn op het gebied van vaccinaties en ziektepreventie voor de tropen. Andere instanties die dichtbij het vuur zitten (bepalen het beleid van het LCR): Het LUMC in Leiden, tel. 071-5263636, (informatie en afspraken voor de vaccinatiepoli ’s morgens van 09.30-11.30 uur), Travel Clinic te Rotterdam, (bandje met info: 0900-5034090) en in Amsterdam het AMC (bandje met info allerlei landen € 0,45 per minuut, tel. 0900-9584).

Websites:
www.lcr.nl
www.tropenzorg.nl

Wanneer jij, je partner of je kinderen medicijnen gebruikt, neem dan een bijsluiter mee op reis. Op deze manier kan er geen twijfel bestaan dat je geen drugsgebruiker bent en dat het om medicatie gaat. Voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen heb je echter vaak ook een verklaring en stempel nodig van de arts. Neem ook altijd een Engelse brief van je arts mee over dit medicijngebruik. Voor meer informatie over het reizen met medicijnen en om te zien of je een officiële verklaring nodig hebt, klik hier.

Heb je een bril of draag je lenzen, neem dan de opticienbeschrijving mee of een extra bril of extra paar lenzen. Voor snorkelaars/duikers worden duikbrillen op sterkte verkocht (en verhuurd) bij duikwinkels/duikscholen.
Hieronder volgt wat summiere informatie over voor de hand liggende ziekten gericht op reizigers die gezond zijn, niet zwanger zijn en niet langer dan 1 maand in Maleisië blijven. Zorg er zelf voor up to date informatie in te winnen voor je eigen gezin.

Malaria

In Maleisisch Borneo komt de malariamug nog voor, vooral in meer afgelegen gebieden en rondom de jungle. Het risico is niet overal hetzelfde en kan ook per seizoen verschillen. Voor de ene regio is het voldoende om goed te smeren met antimuggenmiddel en onder een klamboe te slapen, terwijl voor een andere regio het slikken van malariatabletten wordt aangeraden. Omdat dit echt afhankelijk is van je route en de actuele situatie, is het belangrijk om altijd contact op te nemen met een officiële instantie zoals de GGD of je huisarts. Zij kunnen je persoonlijk adviseren over de juiste voorzorgsmaatregelen voor jouw reis. Zo ga je met een gerust gevoel op avontuur in Borneo.

We adviseren je altijd de volgende risicobeperkende maatregelen te treffen: ’s avonds de armen, benen en voeten bedekken, een muggenmiddel opsmeren waar DEET in zit en een klamboe gebruiken. De klamboe kun je eventueel impregneren met een muskietendodend middel. Zorg dat je ook iets bij je hebt waarmee je de klamboe kunt ophangen, bijvoorbeeld een touw en een schroefhaak of kurkentrekker (Zwitsers zakmes).

Vaccinaties

Vaccinaties tegen DTP (difterie, tetanus en polio, ca. 10 jaar geldig), Hepatitis A  en BMR (bof, mazelen en rode hond, levenslang geldig) worden aangeraden. DTP en BMR hebben de meeste mensen in hun jeugd al gehad wanneer je het landelijk vaccinatieprogramma hebt gevolgd. De reguliere injectie met Hepatitis A-antistoffen heeft een beperkte werkingsduur, dus het is zaak deze kort voor vertrek te plannen. Als je frequent of voor langere tijd naar landen gaat waar Hepatitis A voorkomt dan is het te overwegen om injecties voor langere termijn te nemen. Houd er wel rekening mee dat dit dure vaccins zijn en dat je na 6 maanden een herhaalprik nodig hebt. Buiktyfus inenting wordt aangeraden als je langer dan 3 maanden naar Maleisië gaat. Vaccinatie tegen gele koorts wordt alleen aangeraden wanneer je in een infectiegebied van gele koorts bent geweest voordat je naar Maleisië gaat.

Gezondheid ter plekke

Naast het in acht nemen van de op jouw gezinssituatie afgestemde vaccinaties en ervoor zorgen zo gezond mogelijk te zijn voordat je weggaat, is het natuurlijk ter plekke belangrijk om te voorkomen dat je ziek wordt. Wees ter plekke zeer alert: als je twijfelt over wat je hebt, raadpleeg ter plekke een arts.

Jetlag

“Jetlag” is een ontregeling van je “biologisch klok”, o.a. het ritme van slapen en wakker zijn, dat veroorzaakt wordt door het vliegen over meer dan drie tijdszones. De eerste dagen na de vlucht moet je lichaam wennen aan het nieuwe bioritme waardoor je moe en suf kunt zijn. Om een jet lag te beperken is het aan te raden om in het vliegtuig weinig koffie en alcohol te drinken. Zorg er wel voor dat je voldoende vocht binnen krijgt. Vraag, ook voor je kinderen, af en toe om een glas water. Na aankomst in Maleisië is het verstandig om de eerste twee à drie dagen niet te veel van jezelf en je gezin te vragen. Het handig je zo snel mogelijk je aan te passen aan het nieuwe slaapritme. Wat wij meestal doen is na aankomst een uurtje slapen en daarna wakker blijven tot (kinder-)bedtijd. We hebben gemerkt dat het goed is om onze kinderen overdag niet te lang te laten slapen, want dan slapen ze ’s nachts niet meer goed en wennen ze niet zo snel aan het nieuwe ritme van Maleisië. Ze zullen tijdens het middagdutje zeer waarschijnlijk enorm vast slapen en wakker gemaakt moeten worden.

Verandering van ritme, klimaat en voedsel (vooral pittig eten) kunnen je darmen en met name die van kinderen op hol doen slaan. Zo lang dit alleen gaat om dunne ontlasting zonder bijverschijnselen kun je het beste gewoon rustig aan doen en ervoor zorgen genoeg drinken binnen te krijgen. Je kunt eventueel wat ORS (Oral Rehydration Salts) innemen in water opgelost om te zorgen dat je niet uitdroogt. Dit is extra belangrijk voor kinderen en oudere vakantiegangers. Als je echt moet reizen kun je nog loperamide innemen (niet geschikt voor kinderen onder de 2 jaar oud). Gebruik dit alleen als je niet vaak naar de wc kunt, zoals wanneer je onderweg bent. Mocht de diarree langer dan twee dagen aanhouden, of er zijn bijverschijnselen als koorts, bloed in de ontlasting of andere zaken, neem dan contact op met een arts. In de grote steden en op de grotere eilanden zijn de medische voorzieningen over het algemeen zeer goed. Het is wel zo dat men eerder geneigd is tot het geven van antibiotica dan in Nederland. Je komt zo meestal wel van je acute kwaal af maar kan wel andere spijsverteringsmoeilijkheden opleveren doordat al je darmflora is vernietigd.

Wij adviseren om alleen water en dranken uit een afgesloten/gesealde fles of uit blik of dranken die gekookt zijn zoals thee of koffie te drinken. Het water in Maleisië is te drinken maar er zit een erge chloor smaak aan. We raden het dan ook af om het te drinken. Voedsel, vooral vlees en vis, moet goed gekookt, gestoofd of doorbakken zijn. Westerse salades zoals bij salad bars in dure hotels gebruikelijk zijn, zijn in dit licht af te raden. Hamburgers zijn (eigen ervaring) over het algemeen eerder onveilig dan gewoon vlees zoals de lokale bevolking dat eet. Over het algemeen is het veilig om aan straatstalletjes te eten, ook al zou je het niet verwachten. Eet vooral daar waar het druk is: de omloopsnelheid waarmee het voedsel wordt geproduceerd en opgegeten is dan hoog, wat de hygiëne ten goede komt. Let wel op hoe borden, glazen en bestek worden afgewassen. Vaak is er geen stromend water en staat er alleen een emmer met een sopje te bakken in de zon. Het is dan verstandig om een ander tentje uit te zoeken. Restaurants waarbij je goed kan zien hoe schoon het is, zijn aan te raden. Wat betreft eetstalletjes is het verstandig later op de dag geen vlees meer te eten, dat vlees heeft soms al de hele dag ongekoeld gelegen. Een probaat huismiddel ter voorkoming van uitdroging bij diarree is het drinken van cola en bouillon (niet perse tegelijkertijd). Cola is bijna overal te koop en bouillon en een spiraalkoker kun je meenemen uit Nederland.

Bilharzia

In stilstaand water kunnen kleine wormpjes voorkomen die een infectie kunnen overbrengen. We raden je dan ook af om in stilstaand water te zwemmen.

Huidverzorging

Neem wondjes in de tropen serieus: houd ze in de gaten en doe er iets desinfecterends op en eventueel voor overdag een pleister. Let er ook op dat kinderen muggenbulten niet openkrabben.

Zorg dat je altijd een hoge factor zonnebrandcrème bij je hebt en smeer deze regelmatig op de blootstaande (kinder-) huid, ook tijdens regenseizoenen. Snorkelen met een T-shirt en en (korte) broek aan is niet raar. Wij doen het zelf in ieder geval altijd. De zon is superkrachtig op de evenaar, ook als er bewolking is en je niet merkt dat je verbrand.

Draag geen felgekleurde of zwarte kleding en ook geen sterke parfum, deo of aftershave om stekende insecten op afstand te houden (zorg dat je niet te veel op een bloem lijkt). Als je gevoelig bent voor huidirritatie is het het best om katoenen of linnen kleding te dragen, dat broeit niet snel.

Was of desinfecteer je handen na toiletbezoek en bijt liever geen nagels.

Met name in de droge tijd bestaat er een kleine kans in de bossen een teek op te lopen (in Europese bossen is de kans hierop groter). Check ’s ochtends en ’s avonds je lichaam en dat van de kinderen op deze beestjes, vooral in de knieholten en de liezen. Mocht je er een vinden trek het dier er niet met wat alcohol uit maar gebruik het liefst een tekentang (bij apotheken in Nederland te koop), of ga er ter plekke mee naar een arts. Mocht je onherleidbare bloeduitstortingen (in de vorm van een kring) krijgen na bezoek aan een bosgebied, ga er dan mee naar een arts.

Zonnesteek

Voorkom een zonnesteek door een hoofddeksel en eventueel een zonnebril te dragen. Zorg er altijd voor een fles water bij je te hebben, zeker als je de natuur in gaat en niet snel aan drinkwater kunt komen. Vermoed je een zonnesteek (word je licht in het hoofd of krijg je hoofdpijn): drink wat, ga lekker in de schaduw zitten en blijf daar als het mogelijk is.

BELANGRIJK! Als kinderen of jezelf na terugkomst (en dat kan eventueel maanden later zijn) koorts, darmklachten of wat dan ook krijgen die je niet zo goed kunt thuisbrengen: neem contact op met je huisarts en vermeld hoe lang je waar je in Maleisië bent geweest en wat je er gedaan hebt. Als je veel contact hebt gehad met de plaatselijke bevolking is het verstandig een Mantoux te laten zetten (test op tbc).